Arzu ÜNAL

Bazen İnsanın İlacı Bir Şeyi Bırakabilmektir
İnsan bazen hastalığının sebebini yalnızca bedeninde arar.

Tahliller yaptırır.
Doktorlara gider.
Vitaminlerini kontrol ettirir.
Beslenmesine dikkat eder.
Daha fazla uyumaya çalışır.
Bütün bunlar elbette önemlidir.

Fakat insanın taşıdığı her yorgunluğun adresi yalnızca beden değildir.
Bazen insanın bedeni değil, hayatı yorulmuştur.

Yıllarca biriktirilmiş öfkeler, bitmeyen tartışmalar, sürekli kendini savunma ihtiyacı, geçmişte yaşananların zihinde tekrar tekrar canlandırılması, kırgınlıklar, korkular, herkese kendini anlatmaya çalışma çabası…
Bütün bunlar insanın omuzlarına görünmeyen yükler bırakır.

İşte bu nedenle sağlık üzerine konuşurken yalnızca bedenimizi değil, nasıl bir hayat yaşadığımızı da konuşmalıyız.

Çünkü huzur sadece ruhun ihtiyacı değildir.
Huzur da sağlıktır.

İNSAN EN ÇOK SÜREKLİ SAVUNMADA YAŞAMAKTAN YORULUR

Bazı insanlar hayatı farkında olmadan sürekli bir savaş alanına dönüştürür.

Birisi bir şey söyler, hemen cevap verme ihtiyacı hisseder.
Birisi yanlış anlar, mutlaka düzeltmek ister.
Birisi eleştirir, kendisini savunmaya başlar.

Birisi haksızlık yapar, günlerce zihninde onunla tartışır.
Birisi kırıcı davranır, yıllarca o cümleyi taşır.

Sonunda insanın hayatı yaşamaktan çok cevap vermekle geçmeye başlar.
Oysa her söz cevap istemez.

Her eleştiri savunma gerektirmez.
Her yanlış anlaşılma düzeltilmek zorunda değildir.

Her insan bizi anlamak zorunda değildir.
Ve her tartışmadan haklı çıkmak zorunda değiliz.

Çünkü bazen haklı çıkarsınız ama huzurunuzu kaybedersiniz.
Tartışmayı kazanırsınız ama gecenizi kaybedersiniz.

Son sözü söylersiniz ama içinizdeki sessizliği kaybedersiniz.
İşte insanın kendisine sorması gereken soru budur:

“Haklı çıkmak mı istiyorum, huzurlu kalmak mı?”
Bazen ikisi birlikte mümkündür.
Bazen değildir.
Olgunluk, aradaki farkı anlayabilmektir.

HER SAVAŞ SENİN SAVAŞIN DEĞİLDİR

Hayatın önemli derslerinden biri şudur:
Her savaşa girmek zorunda değilsin.
Karşındaki insan öfkeli olabilir.

Sen öfkelenmek zorunda değilsin.
Karşındaki insan kırıcı olabilir.
Sen kırıcı olmak zorunda değilsin.
Birileri kavga arayabilir.

Sen o kavganın tarafı olmak zorunda değilsin.
Birileri seni anlamayabilir.
Sen kendini sonsuza kadar anlatmak zorunda değilsin.

Çünkü başkasının davranışı onun karakterinin, senin vereceğin karşılık ise senin karakterinin göstergesidir.
İnsan başkalarını kontrol etmeye çalıştığı sürece yorulur.
Asıl özgürlük şu cümleyi söyleyebildiğimizde başlar:

“Ben herkesi değiştiremem ama kendimi nasıl yöneteceğimi seçebilirim.”
Bu teslimiyet değildir.
Bu zayıflık hiç değildir.
Bu, insanın enerjisini nereye harcayacağını seçebilmesidir.

BAZEN CEVAP VERMEMEK EN GÜÇLÜ CEVAPTIR

Sessizlik çoğu zaman yanlış anlaşılır.
İnsanlar cevap vermeyeni güçsüz, tartışmadan çekileni yenilmiş zannedebilir.
Oysa her sessizlik korkudan doğmaz.

Bazı sessizlikler bilinçten doğar.
İnsan bazen cevap vermez çünkü söyleyecek sözü yoktur.

Ama bazen de cevap vermez çünkü söyleyecek çok sözü olduğu hâlde huzurunu o tartışmaya harcamak istemez.
Bu çok farklı bir seviyedir.

Her kapıyı çalmamak, her davete gitmemek, her tartışmaya katılmamak, her provokasyona cevap vermemek insanın kendisini korumasıdır.

Çünkü hayat enerjimiz sınırsız değildir.
Zamanımız sınırsız değildir.
Ömrümüz sınırsız değildir.

O hâlde neden bize hiçbir şey kazandırmayacak tartışmalara ömrümüzden saatler, günler hatta yıllar verelim?

KİN, GEÇMİŞİN FATURASINI BUGÜNE ÖDETMEKTİR

İnsanın taşıdığı en ağır yüklerden biri kindir.

Birisi yıllar önce bize haksızlık yapmıştır.
Belki kırmıştır.
Belki aldatmıştır.
Belki emeğimizi görmezden gelmiştir.
Belki bize unutamayacağımız bir söz söylemiştir.

Aradan yıllar geçer.
O insan belki hayatına devam eder.
Ama biz yaşanan olayı zihnimizde tekrar tekrar yaşatmaya devam ederiz.

İşte burada çok acı bir gerçek ortaya çıkar:
Olay geçmişte kalmıştır ama etkisini biz bugüne taşımaktayız.

Kin tam da budur.
Geçmişte yaşanan bir olayın bedelini bugün kendimize ödetmektir.

Bu nedenle affetmek çoğu zaman karşıdaki insana verilen bir ödül değildir.
İnsanın kendisine açtığı bir özgürlük kapısıdır.

AFFETMEK, YAPILANI DOĞRU BULMAK DEĞİLDİR

Affetmek konusunda büyük bir yanlış anlaşılma vardır.
Affetmek unutmak değildir.
Affetmek yapılan haksızlığı doğru kabul etmek değildir.

Affetmek yeniden aynı insana güvenmek zorunda olmak değildir.

Affetmek bütün sınırları kaldırmak değildir.
Hatta bazen bir insanı affedip onunla aranıza çok ciddi bir mesafe koyabilirsiniz.

Çünkü affetmek başka, yeniden güvenmek başkadır.
Affetmek bazen yalnızca şu karardır:

“Senin bana yaptığın şey hayatımın geri kalanını yönetmeyecek.”
Ne kadar güçlü bir cümledir bu!

Geçmiş değişmez.
Ama geçmişin geleceğimiz üzerindeki yetkisini azaltabiliriz.
İşte gerçek özgürlüklerden biri budur.

HUZUR, PROBLEMSİZ BİR HAYAT DEĞİLDİR

Bazen huzuru yanlış tarif ediyoruz.
Huzuru hiçbir sorunun olmadığı bir hayat sanıyoruz.
Öyle bir hayat yoktur.

Zengin insanın da derdi vardır.
Fakirin de.
Gencin de.
Yaşlının da.
Yöneticinin de.
İşçinin de.
Aile kuranın da.
Yalnız yaşayanın da.
Hayatın tabiatında sorun vardır.
O hâlde huzur, sorunların yokluğu değildir.
Huzur, sorunların ortasında kendini kaybetmemektir.

Değiştirebileceğin şey için mücadele etmek, değiştiremeyeceğin şey karşısında ise kendini tüketmemektir.

İnsanları değiştiremeyeceğini kabul etmektir.
Geçmişi değiştiremeyeceğini bilmektir.
Her şeyi kontrol edemeyeceğini anlamaktır.

Ve kontrol edemediğin şeylerle savaşmak yerine kendi içindeki dengeyi korumayı öğrenmektir.

BEDEN BAZEN ZİHNİN TAŞIDIĞI YÜKÜ DE TAŞIR

İnsan bedeni ile zihni birbirinden tamamen ayrı dünyalar değildir.

Uzun süreli stresin uyku, dikkat, kas gerginliği ve genel iyilik hâli üzerinde etkileri olabilir. Bu nedenle ruhsal ve sosyal yükleri önemsemek, bedensel belirtileri küçümsemek anlamına gelmez.

Tam tersine insanı bir bütün olarak görebilmektir.
Bu noktada önemli bir dengeyi de unutmamak gerekir:

Her fiziksel rahatsızlığı strese, öfkeye veya huzursuzluğa bağlamak doğru değildir. Süren ya da ciddi belirtiler tıbbi değerlendirme gerektirir.

Ama bunun yanında insan kendisine şu soruyu da sormalıdır:
“Ben nasıl bir hayat yaşıyorum?”
Bu hayat beni sürekli geriyor mu?
Sürekli öfkelendiriyor mu?
Sürekli savunmaya mı zorluyor?
Sürekli geçmişe mi götürüyor?
Sürekli birilerine kendimi kanıtlama ihtiyacı mı hissettiriyor?

Yoksa bana nefes alabileceğim bir alan bırakıyor mu?
Çünkü sağlıklı yaşamak yalnızca tabağımıza ne koyduğumuzla ilgili değildir.

Hayatımıza kimi aldığımız, hangi tartışmaları sürdürdüğümüz, hangi yükleri taşıdığımız ve hangilerini bırakabildiğimiz de yaşam kalitemizi etkiler.

BAZI İNSANLARIN YANINDA RUHUMUZ DİNLENİR

Hayatınızda mutlaka böyle insanlar vardır.
Yanına gittiğinizde sizi sorgulamaz.

Sürekli eleştirmez.
Kendinizi savunmaya mecbur bırakmaz.
Sizi olduğunuz hâlinizle dinler.

Yanında kelimelerinizi seçmek zorunda kalmazsınız.
Bir saat oturursunuz ve ayrılırken kendinizi daha hafif hissedersiniz.

Belki probleminizi çözmemiştir.
Belki size para vermemiştir.
Belki hiçbir kapıyı açmamıştır.
Ama size çok kıymetli bir şey vermiştir:

Huzur.
İşte insanın kendisine sorması gereken başka bir soru da budur:

“Ben insanların hayatında nasıl biriyim?”
Yanıma gelen insan daha mı huzurlu ayrılıyor, daha mı gergin?

Ben girdiğim ortamda gerilimi mi büyütüyorum, sükûneti mi?
Konuştuğumda yaraları mı derinleştiriyorum, iyileşmelerine mi yardımcı oluyorum?

İnsanların yanında sürekli savunmaya geçmek zorunda kaldığı biri miyim, yoksa rahatça nefes alabildiği biri mi?
İnsanlık biraz da burada başlar.

HUZUR YAYAN İNSAN OLMAK

Dünyada zaten yeterince bağıran insan var.
Yeterince öfke var.
Yeterince suçlama var.

Yeterince kavga var.
Yeterince “Ben haklıyım!” diyen insan var.
Biz biraz da huzur taşıyanlardan olalım.

Girdiğimiz yerde gerginlik değil sükûnet bırakalım.
Bir insan hata yaptığında onu ezmek yerine doğrusunu göstermeye çalışalım.

Birisi öfkelendiğinde ateşe benzin dökmeyelim.
Bir insan konuştuğunda hemen cevap hazırlamak yerine önce anlamaya çalışalım.

Çünkü bazen bir insana verebileceğimiz en büyük iyilik, onun yanında kendisi olabileceği güvenli bir alan bırakmaktır.

BIRAKMAK DA BİR HAYAT BİLGİSİDİR

İnsan büyüdükçe yalnızca neyi elde edeceğini değil, neyi bırakacağını da öğrenmelidir.

Bazı insanları bırakmalıdır.
Bazı tartışmaları bırakmalıdır.
Bazı beklentileri bırakmalıdır.
Bazı kırgınlıkları bırakmalıdır.
Bazı “Keşke”leri bırakmalıdır.
Bazı “Neden bana bunu yaptı?” sorularını bırakmalıdır.
Çünkü hayat yalnızca toplama sanatı değildir.

Biraz da eksiltme sanatıdır.
Gençken insan hayatına sürekli bir şeyler eklemek ister.
Yaş ilerledikçe anlar ki asıl mesele bazen eklemek değil, yükleri azaltmaktır.

Çünkü insanın omzu hafifledikçe yolu uzar.

HER ŞEYİ KALBİNİZE ALMAYIN

Her sözü kalbinize almayın.
Bazı sözler söyleyen kişinin dünyasını anlatır, sizi değil.
Her eleştiriyi gerçek kabul etmeyin.
Her öfkeyi üzerinize almayın.

Her insanın sizi sevmesini beklemeyin.
Herkes tarafından anlaşılmak gibi imkânsız bir hedef koymayın önünüze.

Sizi yanlış anlayanlar olacaktır.
Eleştirenler olacaktır.
Haksızlık yapanlar olacaktır.
Bunların hiçbiri sizin bütün hayatınızı yönetmek zorunda değildir.

İnsan bazen kapısını başkalarına değil, başkalarının kendisi üzerindeki etkisine kapatmalıdır.

HAYAT SÜREKLİ MÜCADELE ETMEK İÇİN VERİLMEDİ

Elbette mücadele edeceğiz.
Haksızlık karşısında gerektiğinde konuşacağız.
Haklarımızı savunacağız.
Ailemizi, değerlerimizi, emeğimizi koruyacağız.
Huzur adına teslimiyet önermiyorum.

Tam tersine, hangi mücadelenin gerçekten mücadele etmeye değer olduğunu seçmekten söz ediyorum.

Çünkü güçlü insan her kavgaya giren insan değildir.
Güçlü insan, hangi kavganın gerekli olduğunu ayırt edebilen insandır.

Bazen mücadele cesarettir.
Bazen vazgeçmek.
Bazen konuşmak cesarettir.
Bazen susmak.
Bazen kalmak cesarettir.
Bazen gitmek.
Bazen affetmek.
Bazen mesafe koymak.

Hayat bilgeliği, bunların hangisinin ne zaman gerekli olduğunu anlayabilmektir.

BİR GÜN DÖNÜP BAKTIĞIMIZDA…

Bir gün geriye dönüp baktığımızda kaç tartışmayı kazandığımızı hatırlamayacağız.
Kaç kişiye cevap yetiştirdiğimizin önemi kalmayacak.

Bizi yanlış anlayan herkesi ikna edip etmediğimizin hiçbir değeri olmayacak.

Ama nasıl bir hayat yaşadığımız önemli olacak.
Sevdiklerimize ne kadar zaman ayırdığımız…

Kaç gönülde güzel bir iz bıraktığımız…
Kaç insanın elinden tuttuğumuz…
Kaç kırgınlığı büyütmek yerine bitirdiğimiz…

Ve kendimize ne kadar huzurlu bir hayat kurabildiğimiz…
İşte geriye bunlar kalacak.
Bu yüzden kendinize iyi bakın.
Ama sadece bedeninize değil.

Zihninize de iyi bakın.
Kalbinize de.
İlişkilerinize de.
Hatıralarınıza da.
İçinizde taşıdığınız yüklerinize de.
Her şeyi sırtınızda taşımayın.

Her sözü kalbinize almayın.
Her savaşa girmeyin.
Her cevabı vermeyin.
Her kapıyı yeniden çalmayın.
Bazı insanları kendi hâline bırakın.

Bazı tartışmaları cevapsız bırakın.
Bazı kırgınlıkları serbest bırakın.
Bazı geçmişleri gerçekten geçmişte bırakın.
Çünkü hayat sürekli kavga etmek için değil, yaşamak için verilmiş bir emanettir.

Ve unutmayın:
Huzur, ruhun dinlenmesidir.
Huzur, zihnin nefesidir.
Huzur, ilişkilerin merhemidir.
Huzur, insanın kendisiyle kavgasını bitirmesidir.
İnsanın evi sessiz olup içi gürültülü olabilir.

Cebi dolu olup gönlü yorgun olabilir.
Her tartışmayı kazanıp hayatın tadını kaybedebilir.

Bu nedenle bazen kendimiz için yapabileceğimiz en büyük şey daha fazla kazanmak değil, daha az yük taşımaktır.

Öfkeyi bırakmak…
Kini bırakmak…
İspat etme ihtiyacını bırakmak…
Geçmişin bugünü yönetmesine izin vermemek…
Çünkü insan bazı yükleri bıraktığında eksilmez.

Hafifler.
Hafiflediğinde nefes alır.
Nefes aldığında yeniden yaşamaya başlar.

Her savaşı kazanmak zorunda değilsiniz.
Bazı savaşlardan uzak durmak da zaferdir.

Her insana kendinizi anlatmak zorunda değilsiniz.
Sizi anlamak istemeyene bin cümle yetmez; sizi gerçekten anlayana bazen bir bakış yeter.
Ve her şeyi değiştiremeyebilirsiniz.

Ama hayatınızın geri kalanını neyin yönetmesine izin vereceğinizi seçebilirsiniz.

Huzurunuzu koruyun.
Çünkü huzur yalnızca güzel bir duygu değildir.
HUZUR DA SAĞLIKTIR.