Hayatta bazı görevler yalnızca bir makamı değil, aynı zamanda bir güveni, bir sorumluluğu ve bir ideal yolculuğunu temsil eder. Bana BGSAM Bulgaristan Stratejik Araştırmalar Merkezi Başkan Yardımcılığı görevini layık gören çok kıymetli hocamız Prof. Dr. Hayati Durmaz’a gönülden teşekkür ediyorum.
Bu görevi şahsıma verilmiş sıradan bir unvan olarak görmüyorum. Aksine, Türk dünyasının geçmişini doğru okumak, bugününü sağlıklı değerlendirmek ve geleceğine fikir üretmek adına verilmiş önemli bir sorumluluk olarak kabul ediyorum.
Bir insanın en büyük kazançlarından biri, kendisine güvenen, ufuk açan ve fikir üretmeye teşvik eden insanlarla aynı yol üzerinde buluşabilmesidir. Prof. Dr. Hayati Durmaz hocamızın şahsıma gösterdiği bu güven, benim için hem büyük bir onur hem de daha fazla çalışma mecburiyetidir.
İsmi Bulgaristan, Ufku Bütün Türk Dünyası
Açıkça ifade etmeliyim ki, “Bulgaristan Stratejik Araştırmalar Merkezi” adını ilk duyduğumda ben de kurumun çalışmalarının büyük ölçüde Bulgaristan’la sınırlı olduğunu düşünmüştüm.
Fakat merkezin içine girdiğimde ve yapılan çalışmaları yakından incelemeye başladığımda büyük bir hayret ve hayranlık yaşadım.
Karşılaştığım tablo, yalnızca Bulgaristan üzerine çalışan bir kurumun çok ötesindeydi.
BGSAM’ın ilgi ve araştırma sahasının Adriyatik kıyılarından Çin Seddi’ne, Sibirya’dan Yakutistan’a, Kafkasya’dan Türkistan’a, Balkanlardan Afganistan’a kadar uzandığını gördüm.
Bu geniş coğrafya yalnızca harita üzerindeki bir alan değildir. Bu coğrafya, ortak tarihimizin, kültürümüzün, dilimizin, mücadelelerimizin ve gelecek umutlarımızın büyük medeniyet havzasıdır.
Dolayısıyla BGSAM, ismiyle Bulgaristan’ı işaret etse de ruhuyla, vizyonuyla ve çalışma alanıyla bütün Türk dünyasını kucaklayan bir düşünce merkezidir.
Hayret Ettiren Bir Yayın Birikimi
Beni en fazla etkileyen hususlardan biri de BGSAM’ın yayın birikimi oldu.
Merkezin yaklaşık 180 civarında yayın gerçekleştirdiğini gördüğümde hem duygulandım hem de büyük bir gurur duydum.
Çünkü bir kurumun gerçek gücü yalnızca tabelasında, binasında veya sahip olduğu unvanlarda değildir. Asıl güç, ürettiği fikirde, bıraktığı eserde, oluşturduğu arşivde ve gelecek nesillere aktardığı bilgidedir.
Her kitap, her rapor, her makale ve her stratejik değerlendirme; yarına bırakılmış bir hafızadır.
Bugün yazılan bir rapor, belki yıllar sonra bir devlet adamının kararına yön verebilir. Bir araştırma, bir toplumun kendi geçmişini yeniden keşfetmesini sağlayabilir. Bir kitap, bir gencin düşünce dünyasını değiştirebilir.
Bu nedenle yaklaşık 180 yayın, yalnızca sayısal bir başarı değildir. Bu bir emek, sabır, fikir, irade ve medeniyet hizmetidir.
Düşünce Merkezleri Devletlerin Görünmeyen Gücüdür
Modern dünyada devletlerin gücü yalnızca askerî kapasite, ekonomik büyüklük veya teknolojik üstünlükle ölçülmüyor.
Bu unsurların arkasında çalışan daha sessiz fakat son derece etkili bir güç vardır: Stratejik düşünce merkezleri.
Güçlü devletler yalnızca günü yönetmez. Geleceği öngörür, muhtemel krizleri analiz eder, tehditleri önceden görür ve fırsatları planlar.
İşte bu noktada araştırma merkezleri, devletlerin ve milletlerin görünmeyen aklı hâline gelir.
BGSAM’ı yakından tanıdıkça, bu kurumun yalnızca akademik yayın yapan bir yapı olmadığını daha iyi anladım. Burada amaç, bilgiyi raflarda bırakmak değil; bilgiyi stratejiye, stratejiyi vizyona, vizyonu ise geleceğe dönüştürmektir.
Bu yaklaşım, Türk dünyasının bugün en fazla ihtiyaç duyduğu anlayışlardan biridir.
Türk Dünyasının En Büyük İhtiyacı: Ortak Akıl
Türk dünyası çok geniş bir coğrafyaya, büyük bir nüfusa, zengin doğal kaynaklara, köklü bir devlet geleneğine ve güçlü bir tarihî mirasa sahiptir.
Ancak bütün bu imkânların gerçek bir güce dönüşebilmesi için ortak akıl, ortak strateji ve ortak hedef gerekir.
Yalnızca aynı soydan gelmek veya benzer dilleri konuşmak yetmez. Tarihî yakınlık, bilimsel çalışmalarla; kültürel bağlar, kurumsal iş birlikleriyle; duygusal kardeşlik ise stratejik vizyonla desteklenmelidir.
BGSAM’ın yaptığı çalışmalar bu bakımdan son derece değerlidir.
Balkan Türklerinden Kafkasya’ya, Orta Asya’dan Sibirya Türklerine, Afganistan’daki Türk topluluklarından Yakutistan’a kadar uzanan meseleleri ele almak, aslında ortak hafızayı yeniden inşa etmektir.
Ortak hafıza olmadan ortak gelecek kurulamaz.
Bilgiyi Stratejiye Dönüştürmek
Bugün dünya, büyük bir güç mücadelesinden geçiyor.
Enerji hatları, ticaret yolları, savunma sanayisi, teknoloji, yapay zekâ, nüfus hareketleri, iklim değişikliği ve kültürel etki alanları yeni dönemin temel mücadele başlıkları hâline geliyor.
Türk dünyasının bu gelişmeleri yalnızca dışarıdan izleyen bir coğrafya olmaması gerekir.
Kendi uzmanlarını yetiştirmeli, kendi verisini üretmeli, kendi meselelerini kendi kavramlarıyla değerlendirmeli ve kendi gelecek tasavvurunu kurmalıdır.
Başkalarının yazdığı raporlarla kendimizi anlamaya çalıştığımız sürece zihinsel bağımsızlığımız eksik kalacaktır.
Bu nedenle BGSAM gibi merkezler, yalnızca araştırma yapan kurumlar değildir. Aynı zamanda fikrî bağımsızlığın ve stratejik egemenliğin temel taşlarıdır.
Bir Yazar Olarak Sorumluluğum
Ben de bir yazar olarak BGSAM’a elimden gelen her türlü desteği vermeye çalışıyorum ve bundan sonra da aynı kararlılıkla devam edeceğim.
Kalemin sorumluluğu büyüktür.
Yazar yalnızca gördüğünü anlatan kişi değildir. Aynı zamanda toplumun hafızasını diri tutan, tehlikeleri işaret eden, geleceğe dair düşünce üreten ve doğru soruları soran kişidir.
Bu nedenle BGSAM çatısı altında bulunmayı, kendi yazarlık yolculuğum açısından da önemli bir aşama olarak görüyorum.
Burada üreteceğimiz her fikir, hazırlayacağımız her rapor, yazacağımız her makale ve yayımlayacağımız her eser; Türk dünyasının ortak geleceğine küçük de olsa bir katkı sunacaktır.
Bazen büyük dönüşümler, küçük fakat doğru yazılmış bir cümleyle başlar.
Makam Değil, Hizmet Alanı
Başkan Yardımcılığı görevini bir makam olarak değil, bir hizmet alanı olarak görüyorum.
Çünkü kurumları büyüten unvanlar değil; emek, sadakat, disiplin, üretim ve ortak hedef bilincidir.
Bir görev, kişiye üstünlük kazandırmamalı; aksine sorumluluğunu artırmalıdır.
BGSAM’ın mevcut birikimini daha ileri taşımak, yayın faaliyetlerini güçlendirmek, yeni araştırmacıları teşvik etmek, gençleri bu çalışmalara dâhil etmek ve Türk dünyası arasında yeni fikir köprüleri kurmak hepimizin ortak görevidir.
Kurumlar şahıslarla başlar fakat şahısları aşabildiği ölçüde kalıcı olur.
Bu nedenle en önemli hedeflerden biri, BGSAM’ı gelecek nesillere daha güçlü, daha üretken ve daha geniş bir etki alanına sahip şekilde bırakmak olmalıdır.
Gençlere Açılan Bir Fikir Kapısı
Türk dünyasının geleceği gençlerin omuzlarında yükselecektir.
Ancak gençleri yalnızca sloganlarla değil; bilgiyle, araştırmayla, bilimle ve sorumlulukla buluşturmak gerekir.
BGSAM’ın yayınları ve araştırmaları, gençler için büyük bir düşünce hazinesidir.
Bu birikimin üniversite öğrencilerine, araştırmacılara, gazetecilere, yazarlara ve karar vericilere daha fazla ulaştırılması önemlidir.
Genç bir insanın Balkanları, Kafkasya’yı, Türkistan’ı veya Sibirya Türklerini öğrenmesi, yalnızca tarih bilgisi kazanması değildir. Aynı zamanda kendi medeniyet coğrafyasını tanımasıdır.
Kendisini tanımayan bir nesil, geleceğini başkalarının çizdiği sınırlar içinde kurar.
Kendi tarihini, coğrafyasını ve kültürünü bilen bir nesil ise geleceğe daha özgüvenli bakar.
Türk Dünyası İçin Kurumsal Hafıza
Bugün Türk dünyasında yaşanan en önemli sorunlardan biri de kurumsal hafızanın yeterince güçlü olmamasıdır.
Birçok değerli araştırma zamanla kaybolmakta, önemli belgeler dağınık kalmakta, geçmiş tecrübeler yeni nesillere aktarılamamaktadır.
BGSAM’ın yayın faaliyetleri bu açıdan da çok kıymetlidir.
Çünkü yayın yapmak, yalnızca bugünün tartışmalarına cevap vermek değildir. Aynı zamanda geleceğe belge bırakmaktır.
Yarın bir araştırmacı Balkan Türkleri, Bulgaristan’daki Türk varlığı, Orta Asya siyaseti, Türk dünyasının jeopolitiği veya kültürel bağları üzerine çalışma yapmak istediğinde, bu yayınlar ona yol gösterecektir.
Kurumsal hafıza milletlerin uzun vadeli gücüdür.
Hafızasını kaybeden toplumlar, aynı hataları tekrar eder. Hafızasını koruyan toplumlar ise geçmişten ders çıkararak geleceğini daha sağlam kurar.
Vefa, Teşekkür ve Yeni Bir Başlangıç
Bu vesileyle, bana bu görevi veren ve BGSAM ailesine kabul eden öncelikle çok değerli hocamız Prof. Dr. Hayati Durmaz’a Başkan Vekili İsmail Gemici beyefendiye bir kez daha gönülden teşekkür ediyorum.
Beni bu büyük fikir ve araştırma ailesinin bir parçası olarak görmesi, benim için son derece kıymetlidir.
Vefa, yalnızca geçmişte yapılan iyilikleri hatırlamak değildir. Vefa, gösterilen güvenin hakkını vermek için daha fazla çalışmaktır.
Ben de şahsıma duyulan bu güvene layık olabilmek için yazılarımla, araştırmalarımla, tecrübemle ve imkânlarım ölçüsünde her türlü desteği sunmaya devam edeceğim.
Bu görev benim için bir sonuç değil, yeni bir başlangıçtır.
Fikir Üretenler Geleceği Kurar
Güçlü milletler, yalnızca güçlü ordularla değil; güçlü fikirlerle yükselir.
Güçlü devletler, yalnızca sınırlarını korumaz; hafızasını, kültürünü ve düşünce bağımsızlığını da korur.
BGSAM, ortaya koyduğu yayınlarla, geniş araştırma sahasıyla ve Türk dünyasını kucaklayan vizyonuyla bu büyük yürüyüşün önemli kurumlarından biridir.
İnanıyorum ki önümüzdeki dönemde BGSAM, yalnızca Bulgaristan ve Balkanlar üzerine değil, bütün Türk dünyasının meseleleri üzerine fikir üreten, yol gösteren ve stratejik vizyon geliştiren daha güçlü bir merkez hâline gelecektir.
Bu ailenin bir ferdi olmaktan büyük bir gurur ve mutluluk duyuyorum.
Başta Prof. Dr. Hayati Durmaz hocamız olmak üzere, bugüne kadar BGSAM’a emek veren, eser kazandıran, fikir üreten ve bu kurumsal yapının güçlenmesine katkı sağlayan herkese teşekkür ediyorum.
Çünkü geleceği, en çok konuşanlar değil; en çok düşünen, çalışan, araştıran ve kalıcı eser bırakanlar kuracaktır.
Arzu ÜNAL
BGSAM
Bulgaristan stratejik Araştırma
merkezi başkan yardımcısı
