İyiliğin de bir sınırı, affetmenin de bir bedeli, insanın da bir onuru vardır.

Arzu ÜNAL

Mevsim sonbahar…

Kuşlar gibi yapraklar, yaprak gibi insanlar dökülüyor dört bir yandan.

Kimi rüzgâra yeniliyor, kimi zamana. Kimi kendi ağırlığını taşıyamıyor, kimi de kendisine uzatılan elin kıymetini bilemediği için hayatımızdan düşüyor.

Ağaçlar yapraklarını kaybediyor, insanlar dostlarını…

Ama aralarında önemli bir fark var.

Ağaç, dökülen yaprağın ardından ağlamıyor. Çünkü biliyor ki her dökülüş bir son değil, bazen yeni bir başlangıcın hazırlığıdır.

İnsan ise öyle değil.

İnsan, kendisini incitenin ardından bile üzülüyor. İhanet edenin hatırasını taşıyor. Vefasızlık gösterene mazeret arıyor. Kendisine kötülük edeni bile anlamaya çalışıyor.

Çünkü insanın en büyük zaafı bazen merhametidir.

Ve ne yazık ki herkes merhameti hak ettiği gibi karşılamıyor.

Hayatın insana öğrettiği en ağır derslerden biri şudur:

Elini ısırana bir daha el uzatma. Çünkü bazı insanlar hayatına dost olmak için değil, sınırlarının nerede başladığını öğretmek için girer.

İyilik Yapmak Erdemdir, İyiliği İstismar Ettirmek Değil

İnsan olmak, iyilik yapabilmektir.

Düşenin elinden tutmak, dara düşene kapısını açmak, aç olanla ekmeğini paylaşmak, çaresizin yanında durmak insanlığın en güzel tarafıdır.

Ancak iyilik ile kendini kullandırmak arasında ince bir çizgi vardır.

Bazı insanlar kendilerine yapılan iyiliği bir gönül borcu olarak görür. Bazıları ise zamanla bunu kazanılmış bir hak zanneder.

Bir defa yardım edersiniz, teşekkür eder.

İkinci defa yardım edersiniz, alışır.

Üçüncü defa yardım edersiniz, artık bunu sizin göreviniz kabul eder.

Dördüncü defa yardım etmediğinizde ise sizi suçlamaya başlar.

İşte insanın en büyük hayal kırıklıklarından biri burada başlar.

Yıllarca yaptığınız iyilikler unutulur, bir defa söylemek zorunda kaldığınız “hayır” bütün geçmişinizin önüne geçer.

Oysa insanın iyiliği sonsuz bir kaynak değildir. Onun da gücü, sabrı, imkânı ve taşıyabileceği yükün bir sınırı vardır.

İyilik, insanın karakterini gösterir. Fakat sınır koymak da insanın kendisine duyduğu saygıyı gösterir.

İyi insan olmak için herkesin yükünü taşımak zorunda değilsiniz.

Hele kendi omuzlarınız çökerken başkalarının rahatını korumak hiç de erdem değildir.

Affetmek Büyüklüktür, Aynı Yarayı Tekrar Açtırmak Değil

Affetmek, insan ruhunun en yüksek mertebelerinden biridir.

Çünkü affeden insan, geçmişin öfkesini geleceğine taşımamayı seçer.

Fakat toplumumuzda affetmekle yeniden güvenmek birbirine karıştırılıyor.

Bir insanı affedebilirsiniz.

Ona duyduğunuz öfkeyi bırakabilirsiniz.

Hatta onun için iyi dileklerde bulunabilirsiniz.

Ama bütün bunlar, o insanı yeniden hayatınızın merkezine almak zorunda olduğunuz anlamına gelmez.

Çünkü affetmek kalbin kararıdır, güvenmek ise zamanın ve davranışların sonucudur.

Bir defa yalan söyleyen insan pişman olabilir. Bir defa hata yapan insan değişebilir. Herkes ikinci bir şansı hak edebilir.

Ancak aynı yanlışı sürekli tekrarlayan, her defasında özür dileyip yeniden aynı yarayı açan kişi karşısında artık mesele affetmek değildir.

Mesele, insanın kendisini koruyup koruyamadığıdır.

Bir kez canını yakanı affetmek erdem olabilir. Aynı yaraya defalarca izin vermek ise insanın kendisine yaptığı haksızlığa dönüşebilir.

Merhametli olmak başka, kendini savunmasız bırakmak başkadır.

Unutmayalım:

Bir kapıyı kinle kapatmakla, huzurunu korumak için kapatmak aynı şey değildir.

Sonbahar Yalnızca Yaprakları Değil, İnsanların Maskelerini de Düşürür

Sonbaharın kendine özgü bir adaleti vardır.

İlkbaharda bütün ağaçlar yeşildir. Hangisinin güçlü, hangisinin çürümeye başladığını anlamak kolay değildir.

Yazın bütün dallar yapraklarla örtülür. Kuruyan dallar bile yeşilliğin arkasına saklanabilir.

Ama sonbahar geldiğinde gerçekler ortaya çıkar.

Yapraklar dökülür.

Dallar çıplak kalır.

Ağacın gerçek yapısı görünür.

İnsan ilişkileri de böyledir.

Bolluk zamanında etrafınız kalabalıktır. Sofranız doluyken dostlarınız çoktur. Gücünüz yerindeyken herkes size yakın görünür.

Fakat bir gün imkânlarınız azalır.

Bir gün hastalanırsınız.

Bir gün makamınızdan ayrılırsınız.

Bir gün verecek bir şeyiniz kalmaz.

İşte o gün hayatınızın sonbaharı başlar.

Kimileri sessizce uzaklaşır.

Kimileri telefonlarınıza cevap vermez.

Kimileri sizi hiç tanımamış gibi davranır.

Ve kimileri vardır ki bütün yapraklar dökülürken dalınıza daha sıkı sarılır.

İşte gerçek dostluk, baharın kalabalığında değil, sonbaharın yalnızlığında belli olur.

İnsan, kendisini alkışlayanların sayısıyla değil, düştüğünde yanında kalanların varlığıyla zengindir.

Her Giden Kayıp Değildir, Bazı Gidişler Kurtuluştur

Hayatımızdan çıkan her insanın ardından üzülmek zorunda değiliz.

Çünkü bazı insanlar giderken yalnızca kendilerini götürmezler; beraberlerinde huzursuzluğu, güvensizliği, kırgınlığı ve yıllarca taşıdığımız gereksiz yükleri de götürürler.

Biz ise çoğu zaman onların gidişini kayıp zannederiz.

Oysa bazen bir insanın hayatınızdan çıkması, yeniden kendinizle buluşmanızdır.

Bir düşünün…

Sürekli sizi eleştiren, başarılarınızı küçümseyen, sevincinizi paylaşmayan, zor gününüzde ortadan kaybolan bir insanın hayatınızda bulunması gerçekten bir kazanç mıdır?

Yoksa yalnız kalmaktan korktuğunuz için sürdürdüğünüz bir alışkanlık mıdır?

İnsan bazen bir dostu değil, dost sandığı bir hayali kaybeder.

Bazen bir kardeşi değil, kardeş bildiği bir yabancıyı tanır.

Bazen de yıllarca uğruna mücadele ettiği bir insanın aslında kendisine hiç değer vermediğini fark eder.

Acı olan ayrılık değildir.

Acı olan, yıllarca aynı yolda yürüdüğünüz insanın aslında sizinle aynı yere gitmediğini öğrenmektir.

Fakat bu farkındalık bir yıkım olmak zorunda değildir.

Tam tersine, insanın olgunlaşmasının başlangıcı olabilir.

Çünkü hayat bazen size yeni insanlar kazandırarak değil, yanlış insanları uzaklaştırarak iyilik yapar.

En Büyük İhanet Bazen En Yakın Bildiğiniz İnsandan Gelir

İnsanı düşmanının attığı taş kadar, dostunun uzatmadığı el yaralar.

Çünkü düşmandan kötülük beklenir. Fakat dosttan vefa, kardeşten sadakat, yol arkadaşından dürüstlük beklenir.

İnsanın en derin yaraları da çoğu zaman bu beklentilerin yıkıldığı yerde açılır.

Bir insan düşünün…

Yıllarca yanında durmuşsunuz.

Zor gününde onu yalnız bırakmamışsınız.

Herkes sırtını dönerken siz yüzünüzü çevirmemişsiniz.

Onun başarısını kendi başarınız bilmişsiniz.

Ve bir gün sizin desteğe ihtiyacınız olduğunda o insan ortadan kaybolmuş.

İşte insanı asıl yıkan, yapılan kötülüğün büyüklüğü değildir.

İyilik yaptığınız insanın, sizin acınıza bu kadar yabancı kalabilmesidir.

Böyle zamanlarda insan kendi kendine sorar:

“Ben bu insanı nasıl tanıyamadım?”

“Yıllarca kime güvenmişim?”

“Verdiğim emeklerin hiç mi değeri yokmuş?”

Fakat bu soruların cevabını ararken kendinizi suçlamayın.

Bir insanın vefasızlığı, sizin iyiliğinizi değersizleştirmez.

Onun karakteri onun sorumluluğudur.

Sizin karakteriniz ise sizin eserinizdir.

Önemli olan, yaşadığınız hayal kırıklığının sizi de merhametsiz bir insana dönüştürmesine izin vermemektir.

Vefa Kaybolursa İnsanlık da Yoksullaşır

Bugün toplumumuzun en büyük meselelerinden biri yalnızca ekonomik sıkıntılar değildir.

Bir başka yoksulluk daha büyüyor:

Vefa yoksulluğu.

İnsanlar birbirini giderek daha fazla çıkarlarına göre değerlendiriyor.

İşine yarıyorsanız aranıyorsunuz.

Bir makamınız varsa hatırlanıyorsunuz.

Bir kapı açabiliyorsanız saygı görüyorsunuz.

Ama artık verecek bir şeyiniz kalmadığında telefonlar susmaya başlıyor.

Oysa bizim medeniyetimizde vefa, insan olmanın temel ölçülerinden biridir.

Bir tas çorbanın hatırı vardır.

Bir bardak suyun hatırı vardır.

Zor zamanda uzatılan bir elin hatırı vardır.

İnsan, kendisine iyilik yapanı yalnızca işi düştüğünde hatırlamamalıdır.

Çünkü vefa, geçmişe duyulan saygı kadar geleceğe bırakılan ahlaki mirastır.

Çocuklarımız bizim sözlerimizden çok davranışlarımızı öğrenir.

Biz dostlarımızı çıkar için terk edersek onlar da dostluğu menfaat ilişkisi zanneder.

Biz bize yapılan iyilikleri unutursak onlar da teşekkür etmeyi gereksiz görür.

Biz vefasızlığı normalleştirirsek gelecek nesiller güvenecek insan bulmakta zorlanır.

Bu nedenle vefa yalnızca iki insan arasındaki bir duygu değildir.

Vefa, bir toplumun ahlaki hafızasıdır.

Hafızasını kaybeden toplum ise kendisine yapılan iyiliği de geçmişte yaşadığı acıları da unutmaya başlar.

İnsan Bazen Başkalarına Değil, Kendisine de Merhamet Etmelidir

Bazı insanlar başkalarını üzmemek için ömürlerini tüketir.

Kimse kırılmasın diye susarlar.

Kimse darılmasın diye kendi isteklerinden vazgeçerler.

Kimse yalnız kalmasın diye kendileri yalnızlığı göze alırlar.

Herkes mutlu olsun isterler.

Ama bir gün aynaya baktıklarında kendilerinin ne kadar yorulduğunu fark ederler.

İşte o gün insanın kendisine sorması gereken çok önemli bir soru vardır:

“Ben herkesi korumaya çalışırken kendimi kime emanet ettim?”

İnsanın kendisine duyduğu saygı, başkalarına duyduğu sevgiden daha az önemli değildir.

Sürekli fedakârlık yapan insanın da dinlenmeye hakkı vardır.

Herkesi dinleyen insanın da anlaşılmaya ihtiyacı vardır.

Herkesin yarasını saran insanın da kendi yaralarını iyileştirmesi gerekir.

Bu nedenle bazen “hayır” demek gerekir.

Bazen uzaklaşmak gerekir.

Bazen konuşmayı bırakmak gerekir.

Bazen de hiçbir açıklama yapmadan kendi yoluna devam etmek gerekir.

Bu kibir değildir.

Bu intikam değildir.

Bu, insanın kendi ruhuna gösterdiği saygıdır.

Başkalarına merhamet ederken kendinize zulmetmeyin.

Herkesi Kaybetmekten Korkan İnsan, Sonunda Kendini Kaybeder

İnsan neden kendisine zarar veren ilişkileri sürdürür?

Bazen yalnız kalmaktan korktuğu için.

Bazen geçmişte yaşanan güzel günlerin hatırına.

Bazen yıllarca verdiği emeğin boşa gitmesini istemediği için.

Bazen de karşısındaki insanın bir gün değişeceğine inandığı için.

Oysa geçmişte verilen emek, gelecekte daha fazla acıya katlanma mecburiyeti doğurmaz.

Bir insanla yirmi yıl dostluk yapmış olabilirsiniz.

Bu, önünüzdeki yirmi yılı da aynı hayal kırıklıklarıyla geçirmeniz gerektiği anlamına gelmez.

Birlikte mücadele etmiş olabilirsiniz.

Aynı sofrada oturmuş, aynı yollarda yürümüş, aynı hayalleri paylaşmış olabilirsiniz.

Fakat zaman insanları değiştirir.

Bazıları olgunlaşır.

Bazıları çıkarlarının peşine düşer.

Bazıları ise yıllarca sakladıkları gerçek yüzlerini gösterir.

Burada önemli olan geçmişe duyduğunuz saygıyı korurken geleceğinizi de koruyabilmektir.

Çünkü hayat yalnızca geride bıraktıklarımızdan ibaret değildir.

Önümüzde henüz yaşamadığımız nice güzel günler vardır.

Geçmişte birlikte yürüdünüz diye artık sizi yaralayan bir insanla aynı yolda yürümeye mecbur değilsiniz.

Gerçek Güç, İntikam Almak Değil, Aynı Yanlışa Düşmemektir

İhanete uğrayan insanın içinde bazen büyük bir öfke birikir.

Kendisine yapılanların hesabını sormak ister.

Kendisini incitenin de aynı acıyı yaşamasını diler.

Fakat intikam duygusunun tehlikeli bir tarafı vardır.

İnsan, kendisini yaralayan kişiyle mücadele ederken zamanla ona benzemeye başlayabilir.

Yalan söyleyene yalanla cevap verir.

İhanet edene ihanetle karşılık verir.

Kötülük yapanın kötülüğünü kendi davranışına gerekçe gösterir.

Ve sonunda karşısındakini cezalandırmak isterken kendi değerlerini kaybeder.

Oysa asıl zafer, kötülük karşısında karakterini koruyabilmektir.

Sizi aldatan gibi aldatmamak.

Size ihanet eden gibi ihanet etmemek.

Sizi küçümseyen gibi başkalarını küçümsememek.

Fakat bütün bunları yaparken yeniden zarar görmenize izin vermemek.

İşte olgunluk budur.

Ne herkese düşman olmak ne de herkese sınırsız güvenmek.

İnsanın hem kalbini hem aklını birlikte kullanabilmesidir.

Psikolojide de affetmek ile barışıp ilişkiyi yeniden kurmak ayrı süreçler olarak değerlendirilir. Affetmek, yeniden güvenmeyi zorunlu kılmaz.

https://www.apa.org+1

 

Bu ayrım hayatın içinde çok değerlidir.

Çünkü insan geçmişin yükünü bırakabilir ama geçmişten aldığı dersi yanında taşımalıdır.

Sonbahar Bir Ayrılık Değil, Bir Arınma Mevsimidir

Sonbaharı çoğu zaman hüzünle anlatırız.

Sararan yaprakları, boşalan dalları, göç eden kuşları, erken kararan akşamları…

Oysa sonbaharın başka bir anlamı daha vardır.

Arınmak.

Ağaç, kışın ağırlığını taşıyabilmek için yapraklarını bırakır.

Her yaprağı üzerinde tutmaya çalışmaz.

Çünkü doğa bilir ki bazen yaşamak için bırakmak gerekir.

İnsan da böyledir.

Her hatırayı taşıyamaz.

Her kırgınlığı saklayamaz.

Her dostluğu sürdüremez.

Her yarayı yeniden açamaz.

Bazı şeyleri geride bırakmak zorundadır.

Ancak burada dikkat edilmesi gereken önemli bir gerçek vardır:

Her dökülen yaprak çürük değildir.

Her giden insan vefasız değildir.

Bazen yollar ayrılır, bazen şartlar değişir, bazen insanlar birbirini severek de uzaklaşır.

Bu nedenle hayatımızdan çıkan herkesi suçlamak yerine, yaşananları adaletle değerlendirmek gerekir.

İnsanları yalnızca bize verdikleri faydaya göre yargılamak da doğru değildir.

Asıl mesele, ilişkilerimizde saygının, dürüstlüğün ve karşılıklı sorumluluğun bulunup bulunmadığıdır.

İşte sonbaharın olgunluğu burada başlar.

Gidene kin duymadan veda etmek.

Kalana kıymet vermek.

Yapılan iyiliği unutmamak.

Yapılan kötülükten ders almak.

Ve yeniden bahar geleceğine inanmak.

Hayatın En Büyük Hesabı Vicdanla Verilir

Yaş ilerledikçe insanın hayattan beklentileri değişiyor.

Gençken kalabalık sofralar istiyoruz.

Herkes bizi tanısın, herkes bizi sevsin, herkes yanımızda olsun istiyoruz.

Fakat yıllar geçtikçe anlıyoruz ki kalabalık her zaman zenginlik değildir.

Bazen yüz kişinin arasında yapayalnız kalırsınız.

Bazen de bir insanın varlığı size bütün dünyanın huzurunu verir.

Önemli olan kaç kişinin sizi tanıdığı değildir.

Kaç kişinin sizi gerçekten anladığıdır.

Kaç kişinin başarınızı kıskanmadan kutladığıdır.

Kaç kişinin zor gününüzde hiçbir karşılık beklemeden yanınızda durduğudur.

İnsan hayatının sonunda yanında taşıyacağı şey ne makamıdır ne serveti ne de kendisine gösterilen sahte saygıdır.

İnsan geriye dönüp baktığında vicdanıyla baş başa kalır.

Kime haksızlık ettim?

Kimin gönlünü kırdım?

Kimin iyiliğini unuttum?

Kimin bana uzattığı eli geri çevirdim?

Ve en önemlisi:

Bana güvenen insanların güvenine layık olabildim mi?

İşte hayatın gerçek muhasebesi budur.

Çünkü insan bazen dünyayı kazanır ama kendi vicdanının karşısında kaybeder.

Dallar Boşalsa da Kökler Sağlamsa Bahar Yeniden Gelir

Bir ağacı ayakta tutan yapraklarının çokluğu değildir.

Köklerinin sağlamlığıdır.

İnsanı da ayakta tutan etrafındaki kalabalık değil, karakteridir.

Dürüstlüğü, merhameti, vicdanı, sabrı ve kendisine duyduğu saygıdır.

Bu nedenle hayatınızdan bazı insanlar ayrıldığında kendinizi eksilmiş sanmayın.

Belki de hayat size daha sağlam kökler oluşturmanız için fırsat veriyordur.

Elbette insan üzülür.

Kırılır.

Geceleri düşünür.

Yıllarca paylaşılan hatıraları bir anda silemez.

Ama zamanla öğrenir.

Herkese aynı yakınlık gösterilmez.

Herkese aynı sır verilmez.

Herkese aynı güven duyulmaz.

Ve herkese hayatımızda aynı yer ayrılmaz.

Sevmek başka, güvenmek başkadır.

Saygı göstermek başka, teslim olmak başkadır.

Affetmek başka, yeniden aynı acıyı yaşamayı kabul etmek başkadır.

Olgun insan, kalbini taşlaştırmadan kapısına sınır koyabilen insandır.

DÖKÜLEN YAPRAKLARIN ARDINDAN AĞLAMA, KÖKLERİNE SAHİP ÇIK!

Mevsim sonbahar…

Yine rüzgâr esiyor.

Yine yapraklar savruluyor.

Yine kuşlar uzak diyarlara göç ediyor.

Ve yine insanlar hayatımızdan birer birer ayrılıyor.

Kimisi bir veda bile etmeden…

Kimisi geride kırık bir kalp bırakarak…

Kimisi yılların hatırını bir günlük menfaate satarak…

Kimisi de hiçbir kötülük yapmadan, yalnızca hayatın başka bir yoluna yönelerek…

Artık şunu öğrenmek gerekiyor:

Herkes hayatımıza sonsuza kadar kalmak için gelmez.

Bazıları sevmeyi öğretir.

Bazıları güvenmeyi.

Bazıları sabretmeyi.

Bazıları da ne zaman uzaklaşmamız gerektiğini.

Ve bazı insanlar vardır ki bize en büyük iyiliği, hayatımızdan çıkarak yaparlar.

Onların ardından öfkeyle değil, olgunlukla bakabilmeliyiz.

Çünkü hayat kısa.

Ömür sınırlı.

Geriye kalan zamanımızı sürekli geçmişin hesabını yaparak tüketemeyiz.

Bize kötülük yapanlar yüzünden iyilikten vazgeçemeyiz.

Bizi aldatanlar yüzünden herkesten şüphe edemeyiz.

Bizi terk edenler yüzünden sevmenin güzelliğini inkâr edemeyiz.

Ama artık aynı hataları da tekrarlayamayız.

Ben hayatın sonbaharında şunu öğrendim:

İnsanın en büyük kaybı, hayatından çıkan insanlar değildir. Asıl kayıp, başkalarını kaybetmemek uğruna kendisini kaybetmesidir.

Bu yüzden…

Elini ısırana kin besleme.

Ama aynı eli yeniden uzatmadan önce düşün.

Seni yaralayanı affedebilirsin.

Ama yaralarını ona yeniden teslim etmek zorunda değilsin.

Gidenin ardından beddua etme.

Ama gidenin bıraktığı boşluğu doldurmak için kendi değerinden vazgeçme.

Ve en önemlisi…

Birilerinin vefasızlığı seni vefasız yapmasın.

Birilerinin kötülüğü seni kötü yapmasın.

Birilerinin ihaneti senin insanlığa olan inancını öldürmesin.

Çünkü bu dünyada hâlâ iyi insanlar var.

Hâlâ bir bardak çayın hatırını bilenler var.

Hâlâ zor gününde kapını çalanlar var.

Hâlâ hiçbir karşılık beklemeden elini tutanlar var.

Onların kıymetini bil.

Ve unutma:

Mevsim sonbahar,
Kuşlar gibi yapraklar,
Yaprak gibi insanlar,
Dökülüyor her yandan.

Kimisi düşer rüzgârdan,
Kimisi kendi ağırlığından,
Kimisi kopar vefasızlıktan,
Kimisi silinir hatıralardan.

Ama kökü sağlam ağaç,
Ne fırtınadan korkar,
Ne dökülen yapraktan.

Çünkü bilir ki,
Her sonbaharın ardından,
Bir bahar daha doğar.

Bırak, dökülecek yapraklar dökülsün. Sen köklerine sahip çık. Çünkü insanın gerçek değeri, yanında kalanların sayısında değil, bütün kayıplarına rağmen koruyabildiği karakterindedir.