İnsan Kalabilmenin Sessiz Hikâyesi
Arzu ÜNAL
Yıllar akıp giderken birçok şey değişti…
Normaldir.
Bakışlarımız değişti. Bazı düşüncelerimiz değişti. Bir zamanlar uğruna mücadele ettiğimiz bazı şeylerin aslında o kadar da önemli olmadığını gördük. Çok önemli sandığımız bazı insanların hayatımızdan sessizce çıktığına, hiç hesapta olmayan insanların ise en zor günümüzde yanımızda kaldığına şahit olduk.
Yüzümüz biraz daha solgun olabilir.
Saçlarımızda beyazlar çoğalmış, alnımızdaki çizgiler derinleşmiş olabilir.
Kalbimiz biraz daha kırgın, ruhumuz biraz daha yorgun olabilir.
Ama belki de yüreğimiz daha ince, bakışlarımız daha derin, düşüncelerimiz daha berraktır artık.
Büyüyoruz işte…
Daha doğrusu yalnızca büyümüyoruz; olgunlaşıyoruz.
Ve ister kabul edelim ister etmeyelim, biraz da yaşlanıyoruz.
Fakat insan belli bir yaştan sonra aynaya bakıp yalnızca “Ne kadar yaşlandım?” diye sormamalı.
Asıl soru şudur: “Bunca yıldan sonra bende ne kaldı?”
Daha da önemlisi: “Yıllar bana ne bıraktı?”
YILLAR HER ŞEYİ ALMIYOR
Zamanın yalnızca alan bir şey olduğunu düşünürüz.
Gençliğimizi alır.
Gücümüzden biraz alır.
Sevdiklerimizi alır.
Bazı hayallerimizi, bazı umutlarımızı, bazı dostluklarımızı götürür.
Fakat zaman sadece almaz.
Zaman aynı zamanda bırakır.
Sabretmeyi bırakır.
Susmanın bazen konuşmaktan daha değerli olduğunu öğretir.
İnsan tanımayı bırakır.
Kimin gerçekten dost, kimin yalnızca yol arkadaşı olduğunu gösterir.
Neye üzülmeye değeceğini, neyi görmezden gelmek gerektiğini öğretir.
Ve en önemlisi insanın önüne büyük bir ayna koyar:
“Sen bütün bunlardan geçerken nasıl bir insan oldun?”
İşte hayatın gerçek hesabı burada başlar.
GENÇKEN HAKLI OLMAK İSTİYORUZ, YAŞ ALDIKÇA HUZURLU OLMAK
Gençlikte insan birçok tartışmayı kazanmak ister.
Kendisini anlatmak, ispatlamak, kabul ettirmek ister.
“Ben haklıyım.” demek önemlidir.
Yıllar geçtikçe anlıyoruz ki her haklı olduğumuz yerde konuşmak gerekmiyor.
Her söze cevap vermek gerekmiyor.
Her yanlış anlaşılmayı düzeltmek gerekmiyor.
Çünkü bazı insanlara kendinizi anlatamazsınız.
Bazı kapıları ne kadar çalarsanız çalın açılmaz.
Bazı gönüllere ne kadar iyilik yaparsanız yapın yetmez.
İşte olgunluk biraz da burada başlıyor:
Her savaşa girmemek.
Çünkü insan yaş aldıkça zamanın ne kadar kıymetli olduğunu anlıyor.
Ömrümüz, bizi anlamak istemeyen insanlara kendimizi anlatmakla geçirecek kadar uzun değil.
KALBİMİZ NEDEN DAHA İNCE?
Çünkü artık acıyı tanıyoruz.
Bir yakınımızı kaybetmenin ne demek olduğunu biliyoruz.
Bir dostun uzaklaşmasını…
Güvendiğimiz birinden yara almayı…
Bir kapının yüzümüze kapanmasını…
Bir gece sabaha kadar düşünüp hiçbir çözüm bulamamayı…
Bir sabah kalkıp hiçbir şey olmamış gibi hayata devam etmek zorunda kalmayı biliyoruz.
Bunların hepsi insanı değiştiriyor.
Ama burada önemli bir yol ayrımı vardır.
Acı insanı iki türlü değiştirebilir:
Ya sertleştirir, ya derinleştirir.
Ben derinleşmenin daha kıymetli olduğuna inanıyorum.
Çünkü çektiği acıdan başkasına acı üretmeyen insan büyümüştür.
Kendisi kırıldığı hâlde başkasını kırmamaya çalışan insan olgunlaşmıştır.
Kendisine yapılan kötülüğü başkasına taşımayan insan, hayatın en zor sınavlarından birini kazanmıştır.
İYİ İNSAN OLMAK KOLAY DEĞİLDİR
“İyi insan” dediğimizde kulağa çok basit geliyor.
Oysa değildir. İyi insan olmak yalnızca kötülük yapmamak değildir.
Gücün varken ezmemektir.
Haklıyken aşağılamamaktır.
Öfkeliyken ölçüyü kaybetmemektir.
Bir insanın zayıf noktasını bildiğin hâlde oradan vurmamaktır.
Kimsenin görmediği yerde de vicdanlı kalabilmektir.
Sana ihtiyacı kalmayan insana karşı da aynı kalabilmektir.
Bir makama geldiğinde eski dostlarını unutmamaktır.
Bir insan düştüğünde üzerine basmak yerine elinden tutmaktır.
Ve bazen…
Sana teşekkür bile etmeyecek bir insana iyilik yapabilmektir.
Çünkü gerçek iyilik, karşılığını insandan beklemediğiniz yerde başlar.
YILLAR İNSANLARI AYIKLIYOR
Hayatın ilk yıllarında çevremizin kalabalık olmasını zenginlik sanıyoruz.
Sonra anlıyoruz: Kalabalık başka şeydir, dostluk başka.
Telefon rehberinde yüzlerce isim olabilir.
Ama insanın gecenin üçünde arayabileceği kaç kişi vardır?
Başarınızı alkışlayan çok olabilir.
Peki düştüğünüzde kaç kişi elinizi tutar?
Sofranız doluyken yanınıza oturan çoktur.
Sofranız boşaldığında kim kalır?
Yıllar bize işte bunu öğretiyor.
İnsan saymayı değil, insan seçmeyi.
Ve bir süre sonra insan büyük kalabalıklar değil, küçük ama güvenilir halkalar istiyor.
Bir fincan kahve…
İki samimi dost…
Gösterişsiz bir sofra…
İçten bir sohbet…
Ve başını yastığa koyduğunda rahat bir vicdan.
Meğer zenginlik biraz da bunlarmış.
BAZI ŞEYLERİ ÇOK GEÇ ANLIYORUZ
Bir gün fark ediyoruz ki ömür boyunca büyük mutlulukları beklerken küçük mutlulukların yanından geçmişiz.
“Şu iş bitsin rahatlayacağım.”
“Şu borç kapansın…”
“Şu makam gelsin…”
“Şu ev alınsın…”
“Şu problem çözülsün…”
Hep bir sonraki durağı beklemişiz.
Oysa hayat duraklarda değil, yolculuğun içinde yaşanıyormuş.
Annenin yaptığı bir yemeğin kokusu…
Babanın söylediği sıradan bir cümle…
Çocuğun gülüşü…
Bir dostun “Nasılsın?” diye gerçekten merak ederek sorması…
Pencereden içeri giren güneş…
Bir bardak çay…
Sağlıklı uyandığımız sıradan bir sabah…
Meğer hayat dediğimiz büyük mucize, bu küçücük anların toplamıymış.
PEKİ DEĞİŞMEYEN NE KALDI?
İnsan yıllar sonra kendisine bunu sormalı.
Bunca makam, mücadele, yolculuk, kavga, başarı ve hayal kırıklığından sonra…
Bende değişmeyen ne kaldı?
Vicdanım kaldı mı?
Merhametim kaldı mı?
Vefam kaldı mı?
Bir çocuğun başını okşayabilecek kadar yumuşak bir tarafım kaldı mı?
Bir yaşlının duasını önemseyecek kadar gönlüm kaldı mı?
Düştüğünde bir insanın elinden tutacak kadar insanlığım kaldı mı?
Bana kötülük yapılmasına rağmen benim de kötüleşmemeyi başarabileceğim bir karakterim kaldı mı?
İşte asıl mesele budur.
Çünkü hayat bizi sürekli değiştirecektir.
Ama bazı şeylerin değişmemesi gerekir.
Vicdan gibi.
Merhamet gibi.
Vefa gibi.
Dürüstlük gibi.
İnsanlık gibi.
YAŞLANMAK BAŞKA, OLGUNLAŞMAK BAŞKA
Herkes yaşlanır.
Bunun için hiçbir şey yapmamız gerekmiyor.
Takvim zaten işini yapıyor.
Ama herkes olgunlaşmaz.
Yaş insanın yüzüne çizgi koyar; olgunluk gönlüne ölçü koyar.
Yaş saçları beyazlatır; olgunluk düşünceleri berraklaştırır.
Yaş bedeni yavaşlatır; olgunluk öfkeyi yavaşlatır.
Yaş insana yıllar verir; olgunluk o yıllara anlam verir.
Bu nedenle mesele kaç yıl yaşadığımız değildir.
O yılların içinden nasıl bir insan çıkarabildiğimizdir.
SONUNDA GERİYE İNSAN KALIYOR
Bir gün makamlarımız olmayacak.
Kartvizitlerimiz önemini kaybedecek.
Kazandığımız paraların çoğunu başkaları harcayacak.
Peşinden koştuğumuz birçok mesele unutulacak.
Bizim çok önemli sandığımız tartışmaların ne olduğunu bile kimse hatırlamayacak.
Ama bir şey kalacak:
İnsanların kalbinde bıraktığımız his.
Bizi hatırlayan biri,
“İyi insandı…”
diyebiliyorsa,
belki de hayatın en büyük makamına ulaşmışız demektir.
Çünkü mezar taşına unvanlar yazılabilir ama insanların kalbine yalnızca karakter yazılır.
YILLAR BANA NE BIRAKTI?
Yıllar bana şunu öğretti:
Her gördüğün insanı yargılama; bilmediğin bir savaşı olabilir.
Her kaybettiğine üzülme; bazı kayıplar insanı kendisine kavuşturur.
Her kazandığına sevinme; bazı kazançların bedeli huzurdur.
Her susanı güçsüz sanma; bazen susmak insanın kendisine duyduğu saygıdır.
Her güleni mutlu sanma; bazı insanlar gözyaşlarını gülüşlerinin arkasında taşır.
Ve iyilik yapmaktan vazgeçme.
Dünya seni değiştirmeye çalışacaktır.
Kıracaktır.
Yoracaktır.
Hayal kırıklığına uğratacaktır.
Bazen “Bu kadar iyi olmaya değer mi?” diye sorduracaktır.
İşte tam orada karakter ortaya çıkar.
Başkalarının kötülüğü, bizim iyiliğimizin ölçüsünü belirlememeli.
Çünkü iyi insan olmak, dünyanın bize nasıl davrandığından çok, bizim dünyaya nasıl karşılık verdiğimizle ilgilidir.
BİR GÜN KENDİMİZE SORACAĞIMIZ SON SORU
Hayatın sonunda kaç ev aldığımızı değil, kaç gönülde yer ettiğimizi düşüneceğiz.
Kaç kişiyi geçtiğimizi değil, kaç kişiyi kaldırdığımızı…
Ne kadar güçlü olduğumuzu değil, gücümüz varken ne kadar adaletli olduğumuzu…
Kaç insanın bizi alkışladığını değil, kaç insanın arkamızdan hayır duası ettiğini…
Belki hayatın bütün sırrı şu birkaç kelimede saklıdır:
İnsan olarak doğuyoruz.
Ama iyi insan olarak kalmak bir ömürlük emek istiyor.
Yıllar yüzümüzden gençliği alabilir.
Saçlarımızın rengini değiştirebilir.
Bedenimizi yorabilir.
Sevdiklerimizi bizden ayırabilir.
Ama bir şeyi biz izin vermeden alamaz:
İnsanlığımızı.
Öyleyse bırakın yıllar geçsin.
Bırakın saçlarımız beyazlasın.
Bırakın yüzümüzde çizgiler çoğalsın.
Yeter ki kalbimiz kararmasın.
Yeter ki vicdanımız yaşlanmasın.
Yeter ki merhametimiz eksilmesin.
Ve bir gün bu dünyadan ayrıldığımızda arkamızdan söylenecek en büyük cümle şu olsun:
“Geçti bu dünyadan…
Çok şey gördü, çok şey yaşadı, çok kırıldı, çok yoruldu…
Ama bütün bunlara rağmen iyi insan kalmayı başardı.”
İşte bana göre bir ömrün en güzel özeti budur.
