Arzu ÜNAL

Bir ülkenin geleceğini görmek istiyorsanız yalnızca fabrikalarına, yollarına, ordusuna veya ekonomik büyüklüğüne bakmayın.

O ülkenin kız çocuklarına bakın. Okula gidebiliyorlar mı? Hayal kurabiliyorlar mı?

Bilime, sanata, teknolojiye, yönetime ve üretime katılabiliyorlar mı?

Kendi ayakları üzerinde durabilecek şekilde yetiştiriliyorlar mı?

Çünkü bir toplumun gerçek gelişmişlik ölçülerinden biri, kadınlarına ve kız çocuklarına açtığı hayat alanıdır.

4 EKİM 1926: SADECE BİR KANUNUN YÜRÜRLÜĞE GİRDİĞİ GÜN DEĞİLDİR

Türk Medeni Kanunu’nun 4 Ekim 1926 tarihinde yürürlüğe girmesinin üzerinden yüz yıl geçti.

Bu tarih, Türkiye Cumhuriyeti’nin hukuk ve toplum hayatındaki büyük dönüşümün kilometre taşlarından biridir.

Medeni Kanun; aile hukukundan mirasa, evlilikten boşanmaya kadar pek çok alanda yeni bir hukuk düzeninin kurulmasını sağladı. Özellikle kadınların hukuk önündeki konumunun güçlendirilmesi bakımından Cumhuriyet tarihinin en önemli reformlarından biri oldu.

Bu büyük dönüşümü, yalnızca hukuk tarihinin bir maddesi olarak okumak eksik olur.

Çünkü mesele sadece kanun değiştirmek değildi.

Mesele, toplumun zihniyetini değiştirmekti.

Gazi Mustafa Kemal Atatürk ve Cumhuriyet’i kuran kadrolar çok önemli bir gerçeği görmüşlerdi:

Kadını hayatın dışında bırakan bir millet, kendi gücünün yarısını kendi eliyle etkisiz hâle getirir.

Bir millet, erkekleriyle ve kadınlarıyla birlikte yükselir.

KANUN KAPIYI AÇAR, EĞİTİM İNSANI O KAPIDAN GEÇİRİR

Aradan geçen yüz yılın ardından bugün kendimize yeni bir soru sormamız gerekiyor:

Hukuki eşitliği toplumsal, ekonomik ve kültürel hayatta ne ölçüde gerçekleştirebildik?

Kanun çok önemlidir.

Fakat kanun tek başına yeterli değildir.

Bir hakkın kâğıt üzerinde bulunması başka, insanın o hakkı kullanabilecek bilgiye, özgüvene ve ekonomik imkâna sahip olması başkadır.

İşte burada eğitimin önemi ortaya çıkıyor.

Bir kız çocuğunun eline verilen kalem, aslında bir milletin geleceğine verilen anahtardır.

Çünkü eğitim yalnızca diploma değildir.

Eğitim, insanın kendisini tanımasıdır.

Hakkını bilmesidir.

Yanlış ile doğruyu ayırabilmesidir.

Üretebilmesidir.

Kendi kararlarını verebilmesidir.

Çocuklarını daha bilinçli yetiştirebilmesidir.

Ve gerektiğinde haksızlığın karşısında dimdik durabilmesidir.

BİR KIZ ÇOCUĞUNU OKUTMAK BİR NESLİ EĞİTMEKTİR

Bizler dünyayı daha güzel yapmak istiyorsak işe kız çocuklarımızdan başlamalıyız.

Onları iyi okutmalıyız.

Sadece okula göndermekten söz etmiyorum.

Nitelikli eğitimden söz ediyorum.

Bilim öğrenmelerinden, teknolojiyle yetişmelerinden, yabancı dil bilmelerinden, tarihlerini ve kültürlerini tanımalarından, dünyayı okuyabilmelerinden söz ediyorum.

Çünkü bilinçli kadın yalnızca kendi hayatını değiştirmez.

Ailesini değiştirir.

Çocuğunun dünyasını değiştirir.

Çevresini değiştirir.

Sonunda toplumun düşünme biçimini değiştirir.

Bu nedenle sık sık söylediğimiz şu cümlenin üzerinde yeniden düşünmeliyiz:

Kadın bilinçli olursa toplum bilinçli olur.

Bu romantik bir slogan değildir.

Bir kalkınma stratejisidir.

KADININ EĞİTİMİ MİLLÎ GÜVENLİK MESELESİDİR

Bugün dünya artık yalnızca topla, tüfekle veya asker sayısıyla yarışmıyor.

Ülkeler bilgiyle yarışıyor.

Yapay zekâyla yarışıyor.

Teknolojiyle, bilimle, patentle, üniversitelerle ve yetişmiş insan gücüyle yarışıyor.

Böyle bir çağda nüfusunun yarısının yeteneklerini yeterince değerlendiremeyen toplumların dünya rekabetinde öne geçmesi mümkün değildir.

Bu nedenle kız çocuklarının eğitimi yalnızca bir sosyal politika konusu olarak görülmemelidir.

Bu mesele aynı zamanda kalkınma meselesidir.

Ekonomi meselesidir.

Demokrasi meselesidir.

Ve uzun vadede bir millî güç meselesidir.

Türkiye’nin gelecekte güçlü ülkeler arasında bulunmasını istiyorsak kız çocuklarımızın yalnızca bugünün mesleklerine değil, yarının dünyasına hazırlanmasını sağlamalıyız.

Mühendis kızlarımız olmalı.

Doktorlarımız, bilim insanlarımız, öğretmenlerimiz, hukukçularımız, diplomatlarımız, girişimcilerimiz, sanatçılarımız yetişmeli.

Yapay zekâ geliştiren, uzay teknolojilerinde çalışan, şirketler kuran, üniversitelerde bilim üreten Türk kadınlarının sayısı çoğalmalıdır.

KIZ ÇOCUKLARIMIZA “SINIR” DEĞİL, “UFUK” GÖSTERMELİYİZ

Bazen çocukların önündeki en büyük engel ekonomik imkânsızlık değildir.

Onlara küçük yaşlardan itibaren çizilen görünmez sınırlardır.

“Sen yapamazsın.”

“Bu iş sana göre değil.”

“Bu meslek kadın işi değil.”

“Bu kadar okumana ne gerek var?”

İşte mücadele etmemiz gereken zihniyet budur.

Bir kız çocuğuna “Yapamazsın” demek yerine:

“Çalışırsan yapabilirsin.”

demeliyiz.

Ona yalnızca güvenli bir hayat değil, büyük hedefler göstermeliyiz.

Çünkü özgüven sahibi, eğitimli ve değerlerinin farkında olan kadınlar yetiştirmek; güçlü ailelerin ve güçlü toplumların temelini oluşturmaktır.

ANNELER, BİR MİLLETİN İLK ÖĞRETMENLERİDİR

Çocuğun karşılaştığı ilk okul çoğu zaman evidir.

İlk öğretmenlerinden biri annesidir.

Çocuk sevgiyi, merhameti, paylaşmayı, konuşmayı, davranmayı ve hayata bakmayı büyük ölçüde aile ortamında öğrenir.

Bu nedenle kadının eğitimi yalnızca bireysel bir kazanım değildir.

Nesilden nesile aktarılan bir toplumsal sermayedir.

Okuyan bir kadın, öğrendiğini kendisiyle sınırlamaz.

Bilgisini evine taşır.

Çocuklarına taşır.

Mahallesine taşır.

Topluma taşır.

İşte bu yüzden kız çocuklarının eğitimine yapılan yatırımın etkisi bir nesille bitmez.

Kuşaklar boyunca devam eder.

1926’NIN HUKUK DEVRİMİNİ 21. YÜZYILIN EĞİTİM SEFERBERLİĞİYLE TAMAMLAMALIYIZ

Cumhuriyet’in ilk yıllarında yapılan büyük hukuk reformlarının üzerinden bir asır geçti.

Şimdi bize düşen görev, o kazanımları geleceğin şartlarıyla yeniden güçlendirmektir.

Yeni yüzyılın hedefi yalnızca kız çocuklarının okullaşması olmamalıdır.

Hedefimiz daha büyük olmalıdır:

Hiçbir kız çocuğunun ekonomik sebeplerle eğitimden kopmadığı;

köyde doğan bir çocuğun şehirde doğan çocukla aynı eğitim imkânlarına ulaşabildiği;

genç kadınların bilimde, sanatta, ekonomide ve kamuda liyakatleriyle yükselebildiği;

kadının emeğinin ve fikrinin değer gördüğü;

şiddetten ve baskıdan uzak yaşayabildiği;

bir Türkiye…

Bunu başarabiliriz.

Fakat bunun için meseleyi günlük tartışmaların ötesine taşımamız gerekiyor.

Devlet, aile, okul, üniversite, iş dünyası ve sivil toplum aynı hedef etrafında buluşmalıdır.

YENİ YÜZYILIN STRATEJİSİ: HER KIZ ÇOCUĞUNA BİR GELECEK

Önümüzdeki yüz yıl için çok açık bir millî hedef koymalıyız:

Türkiye’de hiçbir kız çocuğu yeteneğini kullanamadan hayata veda etmemelidir.

Maddi imkânsızlığı varsa burs vermeliyiz.

Kitabı yoksa kitabını almalıyız.

Teknolojiye erişemiyorsa bilgisayarına ulaşmasını sağlamalıyız.

Başarılıysa önünü açmalıyız.

Bilime meraklıysa laboratuvara götürmeliyiz.

Sanata yetenekliyse desteklemeliyiz.

Bir köyde dünyaya gelmiş olması kaderini belirlememelidir.

Çünkü bazen bir köy okulundaki sessiz bir sırada, geleceğin bilim insanı oturuyor olabilir.

Bazen küçük bir ilçede kitap okuyan genç bir kız, yarının doktoru, mühendisi, öğretmeni veya devlet yöneticisi olabilir.

Bizim görevimiz onun yolunu kapatmak değil, önündeki engelleri kaldırmaktır.

KADIN YÜKSELİRSE TÜRKİYE YÜKSELİR

Türk Medeni Kanunu’nun yürürlüğe girişinin 100. yılında geçmişi yalnızca anmak yeterli değildir.

Asıl mesele, yüz yıl önce açılan yolun gelecek yüz yılda nereye ulaşacağını düşünmektir.

Başta Gazi Mustafa Kemal Atatürk olmak üzere, Cumhuriyet’in hukuk düzeninin kurulmasına emek verenleri ve kadınların hak mücadelesine katkı sağlayan herkesi saygı ve minnetle anıyorum.

Fakat onlara gösterilecek en büyük saygı yalnızca yıldönümlerinde güzel sözler söylemek değildir.

Açılan yolu daha ileri taşımaktır.

Bir kız çocuğunun eğitimine destek olmak, geleceğe bırakılabilecek en değerli eserlerden biridir.

Çünkü yetişmiş bir kadın yalnızca kendisini kurtarmaz.

Ailesini güçlendirir.

Çocuklarını bilinçlendirir.

Toplumuna değer katar.

Ülkesinin üretim gücünü artırır.

Ve gelecek nesillere ışık olur.

O hâlde bugün bütün anne ve babalara, öğretmenlere, iş insanlarımıza, devlet kurumlarımıza ve sivil toplum kuruluşlarımıza sesleniyorum:

Kız çocuklarımızı okutalım.

Onlara sadece diploma değil, ufuk kazandıralım.

Onlara sadece meslek değil, özgüven kazandıralım.

Onları yalnızca bugüne değil, geleceğin dünyasına hazırlayalım.

Çünkü güçlü kadın güçlü aile demektir.

Güçlü aile güçlü toplum demektir.

Güçlü toplum ise güçlü devlet demektir.

Ve unutmayalım:

Bir kız çocuğuna açılan okul kapısı, aslında bir milletin geleceğine açılan kapıdır.

Cumhuriyet’in ikinci yüzyılında görevimiz bellidir:

Kızlarımız okusun.
Kadınlarımız üretsin.
Ailelerimiz güçlensin.
Toplumumuz bilinçlensin.
Türkiye yükselsin.

Yüz yıl önce hukukla açılan bu yolu, şimdi eğitimle, bilimle, üretimle ve fırsat eşitliğiyle geleceğe taşımalıyız.

Çünkü geleceği değiştirmek istiyorsak, önce geleceği yetiştiren insanı güçlendirmeliyiz.

Kadını güçlendirmek, geleceği güçlendirmektir.

Rafet ULUTÜRK