Arzu ÜNAL
BGSAM Başkan Yardımcısı

Balkanların Kaderi Sandıkta Değil, Milletin Vicdanında Şekillenir

Bulgaristan, tarih boyunca yalnızca coğrafi sınırlarıyla değil, farklı kültürlerin, milletlerin, inançların ve medeniyetlerin buluştuğu stratejik konumuyla da önem taşımıştır. Bugün Avrupa’nın ve dünyanın karşı karşıya bulunduğu en büyük meselelerden biri, savaş ile barış arasındaki tercihtir. Ukrayna’da devam eden savaş, Karadeniz’deki güvenlik sorunları, Avrupa’nın enerji bağımlılığı, ekonomik belirsizlikler ve Balkanların hassas dengeleri, Bulgaristan’ın geleceğini doğrudan etkilemektedir.

Bu nedenle cumhurbaşkanlığı makamı yalnızca bir devlet protokolü meselesi değildir. Aynı zamanda ülkenin uluslararası itibarı, toplumsal huzuru ve stratejik yönelimi açısından büyük sorumluluk taşımaktadır.

İliyana Yotova’nın görselde yer alan açıklamasındaki şu düşünce özellikle dikkat çekmektedir: Binlerce insan her iki tarafta da hayatını kaybediyor. Gelecek nesiller zarar görüyor. İstekliler koalisyonu değil, Avrupa’nın kendi önerisinin bulunduğu bir barış koalisyonu istiyoruz. Bulgaristan da bu süreçte aktif bir ses olmalıdır. Bu sözler, üzerinde düşünülmesi gereken önemli bir soruyu gündeme getirmektedir: Bulgaristan, uluslararası gelişmelerin yalnızca izleyicisi mi olacak, yoksa kendi çıkarlarını koruyarak barışın ve diplomasinin şekillenmesine katkı mı sunacak?

Cumhurbaşkanlığı Makamı Birleştirici Olmalıdır

Bir ülkenin gücü yalnızca ordusunun büyüklüğüyle, ekonomik kaynaklarıyla veya uluslararası ittifaklarıyla ölçülemez.

Gerçek güç, vatandaşlarının devletine duyduğu güvenle ölçülür.

Bulgaristan’da cumhurbaşkanlığı makamının en önemli görevlerinden biri, farklı siyasi görüşlere ve etnik kökenlere sahip vatandaşlar arasında ortak bir devlet aidiyetini güçlendirmektir.

Türk, Bulgar, Pomak, Roman veya başka bir topluluğa mensup olmak, vatandaşlık hakları bakımından hiçbir farklılık oluşturmamalıdır.

Devletin büyüklüğü, çoğunluğa sağladığı imkânlardan önce, bütün vatandaşlarına sunduğu eşitlikle anlaşılır.

Bu nedenle cumhurbaşkanı olacak kişinin yalnızca kendi seçmenlerine değil, kendisine oy vermeyen vatandaşlara da aynı sorumlulukla yaklaşması gerekir.

İliyana Yotova ve 25 Ekim Seçimlerinin Stratejik Önemi

25 Ekim 2026 tarihinde Bulgaristan’da gerçekleştirilecek cumhurbaşkanlığı seçimleri, ülkenin önümüzdeki beş yıllık siyasi ve diplomatik yönelimini etkileyecektir.

Mevcut Cumhurbaşkanı İliyana Yotova, Cumhurbaşkanı Yardımcısı adayı Kiril Vılçev ile seçime katılmaktadır. Merkez Seçim Komisyonunun resmî kararına göre aday çiftinin pusuladaki numarası 25 olarak belirlenmiştir.

Yotova’nın uzun yıllara dayanan devlet tecrübesi, Avrupa kurumlarıyla ilişkileri ve diplomatik geçmişi, adaylığının değerlendirilmesinde önemli unsurlardır.

Ancak burada asıl mesele yalnızca bir siyasetçinin geçmişi değildir. Önemli olan, bu birikimin Bulgaristan’ın geleceğine nasıl yansıtılacağıdır.

Bir cumhurbaşkanından beklenen, devletin anayasal düzenini koruması, uluslararası ilişkilerde sağduyuyu temsil etmesi ve vatandaşlar arasındaki güveni güçlendirmesidir.

Balkanlarda Barış, Bulgaristan İçin Bir Güvenlik Meselesidir

Balkanlar, tarih boyunca büyük güçlerin rekabetinden etkilenmiştir. Bu nedenle bölgede barış, yalnızca diplomatik bir temenni değil; ekonomik kalkınmanın, toplumsal huzurun ve bölgesel istikrarın temel şartıdır.

Bulgaristan’ın Avrupa Birliği ve NATO üyeliği, ülkeye önemli güvenlik ve diplomasi imkânları sunmaktadır. Bununla birlikte Bulgaristan’ın kendi ekonomik, toplumsal ve bölgesel önceliklerini uluslararası platformlarda açıkça savunabilmesi de önemlidir.

Karadeniz’de güvenlik, Türkiye ile iyi komşuluk ilişkileri, Romanya ve Yunanistan ile iş birliği, Avrupa’nın enerji güvenliği ve savaşların diplomatik yollarla sona erdirilmesi, birbirinden ayrı düşünülemeyecek konulardır.

Barışı savunmak, savunma ve güvenlik ihtiyaçlarını görmezden gelmek anlamına gelmez.

Güçlü diplomasi, güvenliği ihmal etmeden savaşı önlemenin yollarını arayabilmektir.

Bulgaristan Türkleri İçin Asıl Mesele Eşit Vatandaşlıktır

Bulgaristan Türklerinin geçmişinde ağır acılar, zorunlu göçler, kimlik baskıları ve unutulmaması gereken insan hakları ihlalleri bulunmaktadır.

Ancak tarihî hafızayı yaşatmanın amacı yeni ayrılıklar üretmek değil, aynı haksızlıkların bir daha yaşanmamasını sağlamaktır.

Bugün Bulgaristan Türklerinin beklentileri açık ve meşrudur: Ana diline ve kültürüne saygı gösterilmesi, eğitim imkânlarının geliştirilmesi, ekonomik fırsatlara eşit erişim, kamu yönetiminde liyakat ve bütün vatandaşların hukuk önünde eşit olması.

Bu beklentiler yalnızca Türk toplumunun değil, demokratik Bulgaristan’ın ortak meselesidir.

Bir cumhurbaşkanı adayı değerlendirilirken, azınlık haklarına ilişkin somut taahhütlerine, toplumsal birlik anlayışına ve hukuk devletine bağlılığına bakılmalıdır.

Çünkü eşit vatandaşlık bir siyasi lütuf değil, anayasal bir haktır.

Stratejik Bakış: Bulgaristan Nasıl Bir Ülke Olmalı?

Önümüzdeki dönemde Bulgaristan’ın başarısını belirleyecek başlıca unsurlar; siyasi istikrar, bağımsız kurumlar, yolsuzlukla mücadele, nitelikli eğitim, ekonomik üretkenlik ve bölgesel iş birliği olacaktır.

Gençlerin ülkelerinde gelecek kurabilmesi, köylerin boşalmaması, çiftçilerin üretime devam edebilmesi ve küçük işletmelerin gelişmesi için güvenilir bir devlet düzeni gereklidir.

Cumhurbaşkanlığı makamının bu alanlardaki doğrudan yetkileri sınırlı olsa da devlet kurumları arasında diyaloğu teşvik etme ve toplumsal meseleleri gündeme taşıma gücü vardır.

Yotova’nın da diğer adayların da bu başlıklarda somut, uygulanabilir ve hesap verebilir bir yaklaşım ortaya koyması beklenmelidir.

25 Ekim: Bir Seçimden Daha Fazlası

Son kamuoyu araştırmaları Yotova–Vılçev çiftini yarışın önünde göstermektedir. Ancak anketler seçim sonucu değildir; seçmenin tercihi sandıkta kesinleşecektir.

Alpha Research poll

+1

 

Demokratik bir seçimde önemli olan, vatandaşların korku, baskı veya siyasi bağımlılık altında değil, özgür iradeleriyle karar vermeleridir.

Seçmenler adayların sözlerini, geçmişlerini, programlarını ve geleceğe ilişkin vaatlerini değerlendirmelidir.

Seçim günü bir aday kazanacaktır. Fakat ertesi gün aynı ülkede yaşamaya devam edecek olan bütün Bulgaristan vatandaşlarıdır.

Bu nedenle siyasi rekabetin toplumsal düşmanlığa dönüşmemesi gerekir.

Son Söz: Gelecek Nesillere Nasıl Bir Bulgaristan Bırakacağız?

Bugün verilmesi gereken en önemli karar, yalnızca devletin başında kimin bulunacağı değildir.

Asıl soru şudur:

Çocuklarımıza savaş korkusunun değil, barış umudunun hâkim olduğu bir ülke bırakabilecek miyiz?

Farklı kimliklerin birbirinden şüphe etmediği, herkesin kendisini devletin eşit ve saygın bir vatandaşı olarak gördüğü bir Bulgaristan inşa edebilecek miyiz?

Gençlerin geleceklerini başka ülkelerde aramak zorunda kalmadıkları, yaşlıların huzur içinde yaşayabildikleri, insanların birbirlerine güven duydukları bir toplum oluşturabilecek miyiz?

İşte 25 Ekim seçimleri bu soruların yeniden düşünülmesi için önemli bir fırsattır.

Bulgaristan’ın geleceği için ihtiyaç duyulan şey; barışçı diplomasi, güçlü kurumlar, eşit vatandaşlık ve ortak bir gelecek anlayışıdır.

Sandığa giden her vatandaş, tercihinin yalnızca bugünü değil, yarının Bulgaristan’ını da etkileyeceğini bilmelidir.